Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

 

Laten wij Europese vastelandsbewoners maar niet al te hardvochtig zijn als de Britse eilandbewoners na dat Brexit-circus alsnog in de Europese Unie willen blijven. Bijna de helft van hen wilde er niet uit, een deel heeft spijt van de Leave-stem, en de lieverds zijn nu wel genoeg geschrokken. Er zijn echter, of de Britten nu blijven of niet, nog wat noten te kraken – met de Engelsen over hun dominante trekjes, en misschien ook met onszelf over al dat bloody English in onze taal.

Scottish Ballad for a Bloviated Fleshbag
De Schotten zijn redelijk bescheiden en best lief, en met liefde hebben ze onlangs Donald Trump heerlijk massaal en hilarisch inventief uitgescholden toen hij op Twitter schreef dat Schotland dolblij was met de Brexit, terwijl het grootste gedeelte van de Schotten in het referendum juist ‘remain‘ had gestemd. De Schotten gingen digitaal los op de zelfbruiner-oranje Amerikaanse blaaskaak met het drol-uitpersende gezicht en het uitgedroogde lijkje van een langharige cavia op zijn hoofd, en het internet was een dag lang een glorieuze bron van Schots-Engels gescheld. Al schaterlachend heb ik de mooiste frasen verzameld en in quasi-dichtvorm gearrangeerd:

Trump-1__oPtBallad for a Bloviated Fleshbag

You mangled apricot hellbeast
You weapons-grade plum, you tit
You cockwomble, you clueless numpty
You utter and complete eejit (‘idiot’)

Bollockchinned spunkbubble, absolute fucking doughnut
You toupéd fucktrumpet, you weaselheaded fucknugget
You witless fucking cocksplat, incompressible jizztrumpet
Shit-spackled muppet fart, you ignorant fuckmuppet

You buttplug face, you tangled ballsack
You bloviated fleshbag
You’re such a gobshite, you spoon, you moron
You tiny-fingered Cheeto-faced, ferret wearing shitgibbon

Je snapt, de Schotten en hun poëzie kunnen bij mij voorlopig niet meer stuk.

Queen Victoria

Queen Victoria (1819-1901)

We Had An Empire Once
Daarentegen vind ik dat we paal en perk moeten stellen aan de hooghartigheid van de Engelsen. De Fransen mogen dan over de hele wereld de naam hebben hautain te zijn, maar dat is de mening van een wereld die voornamelijk gericht is op de invloedrijke Engelstalige (met name Amerikaanse) cultuur. De Engelsen gedragen zich vaak veel arroganter, met hun eeuwige ‘We Had An Empire Once.’

Oh, please, laten we het niet mooier maken dan het is; de koloniale tijd van de Britten kent veel morsige schandvlekken. Die van de Fransen en Nederlanders ook, daar niet van, maar hoewel geen volk of land perfect is, hebben de Fransen ten minste hun aristocratie en masse onder de guillotine gesmeten, en is Nederland op het neurotische af egalitair ingesteld, qua ‘doe maar gewoon dan doe je gek genoeg’ en boven het maaiveld uitstekende hoofden afhakken, en zo.

Alleen de Engelsen lopen nog een beetje wereldrijkje te spelen en zich te meten met grootmachten als de Verenigde Staten en Rusland. Ze líjken misschien minder hautain omdat de meeste Nederlanders hen beter verstaan dan dat ze de Fransen verstaan, en omdat we Monty Python leuk vinden, maar echt, het ego van de Engelsen is in sommige opzichten groter dan dat van de Fransen. (Tekst gaat onder de afbeelding door.)

Brexit Exécution_de_Marie_Antoinette_le_16_octobre_1793

Verbeelding van de executie van de Franse koningin Marie Antoinette op 16 oktober 1793 in Parijs. Anonieme schilder, 1793. | Bron: Wikipédia

Metafoor
We moeten dus gaan praten over die status aparte die Brittania-rules-the-waves om de haverklap in de EU meent te mogen bedingen omdat ze once een empire hadden. We moeten niet rancuneus zijn, maar als iets goed genoeg is voor de zogenaamd arrogante en kieskeurige Fransen, dan is het ook goed genoeg voor de Engelsen. Kom, zeg. Restez calme et faites comme les Français, bordel ! (Keep calm and do like the French, damnit!) Nou ja, in sommige opzichten dan.

Overigens, ik schreef zojuist wel dat wij vastelandeuropeanen niet te hardvochtig moeten zijn, maar types als die Engelse juffrouw die in dat ene filmpje zegt dat zij en haar hele familie er een dag later al spijt van hadden dat ze ‘Leave’ hadden gestemd in dat Brexit-referendum – omdat ze ‘dachten dat stemmen toch niets zou uithalen’ – die types mogen een milde pets op het suffe hoofd krijgen.

Brexit_ph Dale Roberts @DRDaleRoberts on Twitter 'When you're halfway through your haircut and the barber tellsyou he is from Turkey2b

‘When you’re halfway through your haircut and the barber tells you he is from Turkey’ (foto + bijschrift: @DRDaleRoberts op Twitter) – Op de foto een Britse semi-skinhead die blijkens de tekst op zijn T-shirt buitenlanders wil laten uitzetten na de Brexit-‘overwinning’

En dat ongewassen xenofobische Britse tuig dat zich misplaatst gesterkt voelt door de Leave-‘overwinning’ en nu buitenlanders bedreigt en belaagt moet fluks afgezonken worden in de Theems. Niet dat ik geweld dan wel opeens goedkeur, maar ik gebruik het als metafoor, zeg maar. Hup, metaforisch van de Tower Bridge af gedouwd met je hakenkruistattoo, racistische hooliganhobby en pints-of-ale-verslaving, mate.

Expansiefantasie
Terwijl al dat belangrijks wordt afgehandeld, is er nog iets waar we wat mij betreft een béétje paal en perk aan mogen stellen: de invloed van het Engels op de Nederlandse taal. Want. Good. Grief. Wat gebruiken Nederlanders veel Engelse woorden en uitdrukkingen. Vaak totaal onnodig, geregeld op het bevreemdende, en soms op het irritante, af.

Het lesje nederigheid dat we de Britten na dat Brexit-gepruts wellicht willen leren hoeft niet wreed te zijn, maar laten we de empire-Engelsen niet blijven tegemoetkomen in hun expansiefantasie door onze taal te pas en te onpas te doorspekken met hun taal. Ze moeten niet gaan denken dat we ze echt heel geweldig vinden, hoe leuk we ze stiekem ook vinden. Straks gaan ze nog meer naast hun schoenen lopen.

Schelden
Begrijp me goed, ik hou van talen en taal, daarom ben ik vertaler, acteur en singer-songwriter, eh… zanger-liedschrijver. Ik ben dol op het Engels, vooral wanneer ze in Schotland of in de Londense Eastend aan het schelden slaan. (‘You twat.’) Het gaat me niet om een sporadisch Engels woordje, uitdrukkinkje of woordgrapje in het Nederlands. Alleen wekt al dat Engels voor vaak heel simpele woorden bij mij soms de indruk dat Nederlanders hun eigen taal steeds slechter kennen. Men lijkt zich in toenemende mate gedwongen te voelen allerlei nuances in het Engels te zoeken. Of men doet het om interessant te lijken, ik weet het niet.

Een taalpurist ben ik niet; doe maar lekker praten en op sociale media schrijven hoe het eruit komt, hoor. Taal evolueert zoals ze wil, en dat is leuk. Ik weet best dat de meeste Nederlanders het Nederlands prima of goed genoeg beheersen en ik gooi zelf ook wel eens Engels, Frans, Surinaams, Papiaments, Duits of Spaans door mijn Nederlands.

Maar voor alle mensen die soms gewoon niet op dat ene Nederlandse woord of die ene Nederlandse uitdrukking kunnen komen en dat wel zouden willen, heb ik in de loop van de tijd een lijst samengesteld. Een immer groeiende lijst van door Nederlanders steeds vaker uitgesproken en geschreven Engels waarvoor in alle gevallen een Nederlands equivalent of twee, drie, vier bestaat.

Oog en tong
Wellicht ten overvloede vermeld ik dat voornoemde lijst met een knipoog is geschreven; gelieve hem ook zo te lezen. Geen taalnazi-verwijten sturen, alstublieft. O ja, voor wie de uitdrukking ‘met een knipoog’ niet kent: die betekent tongue in cheek.

Aangezien de lijst nogal lang is, heb ik hem opgedeeld. Hier alvast de eerste twaalf in Nederland veelgebruikte Engelse woorden en uitdrukkingen en hun Nederlandse equivalenten. Meer volgt.

1.  Policy = beleid. ‘Dat is nu eenmaal ons beleid’ betekent hetzelfde als ‘Dat is nu eenmaal onze policy.’ En nee, met policy klink je niet officiëler, maar aanstelleriger. Met je empire.

cat_Zinkin autzaait de boks

‘zinkin autzaait ze boks’

2.  Thinking outside the box = creatief denken, creatief durven zijn, onconventioneel denken, iets origineels bedenken, buiten de gebaande paden denken of treden, buiten het (vaste) kader durven stappen, uit de band durven springen, buiten de lijntjes kleuren. Soms hoeft dat thinking niet letterlijk vertaald te worden; staar je er niet blind op. Met je bright ideas.

3.  ‘Een fotomodel met een promising carrière,’ hoorde ik een modedame op televisie eens zeggen. Promising komt steeds vaker voor, het betekent uiteraard ‘veelbelovend.’ ‘Een veelbelovend fotomodel, een veelbelovende carrière in het verschiet.’ ‘Veelbelovend’ is sterker dan promising, dat strikt genomen slechts ‘belovend’ betekent. Dus voor extra nadruk moet je de Nederlandse variant hebben. Met je fashion sense.

4.  Home made kan worden vervangen door ‘zelfgemaakt’ of ‘handgemaakt’, maar liever niet door ‘huisgemaakt.’ Sorry. ‘Thuisgemaakt‘ is ook niet goed, maar zou eigenlijk logischer zijn, want home betekent ‘thuis’, niet ‘huis.’ Vermijd dat kromme ‘huisgemaakt‘ maar, vooral als je een eettent of winkel hebt. Schrijf op die menukaart of prijslijst ‘zelfgemaakte, in eigen keuken gemaakte, zelfgestookte, door de kok gekozen / gemaakte / gerookte…’ Genoeg mogelijkheden, kortom. Met je hipster food.

5.  Struggle = worsteling, gevecht, strubbeling, moeite. ‘Een struggle met…’ = een worsteling met, een gevecht met, strubbelingen met, moeilijkheden met, moeite met, last van.’ Maar voor wie dan toch per se internationaal wil overkomen: struggle wordt uitgesproken als ‘stroggle’ met de g van goal, niet als ‘strukkel’ met de k’s van sukkel. Met je fighting spirit.

6.  Een case onderbouwen = een zaak onderbouwen, een dossier onderbouwen, een argument onderbouwen. Anders klinkt het alsof je zegt ‘Een Kees onderbouwen.’ Niemand weet hoe een persoon met de naam Kees onderbouwd kan worden. En ja, minister-president Mark Rutte, ik heb het tegen u. Met Your Excellency.

7.  Een rolmodel is net zo’n goed voorbeeld als een role model. Kent iemand in Nederland het woord ‘rolmodel’ nog? Ik hoor achter onze dijken bijna alleen nog maar ‘roolmoddel.’ Rolmodel betekent exact hetzelfde als role model. Zo gek. Het is al een anglicisme, want van oorsprong een letterlijke vertaling van role model. En het meervoud van rolmodel is ‘rolmodellen’, niet ‘roolmoddels.’ Met je good example.

8.  ‘Deze terreurgolf is zoals een rollercoaster, ze zal helaas nog een tijd af en toe terugkomen,’ las ik in een op Facebook tegengekomen artikel. Het woord rollercoaster lijkt in Nederland ook aan een opmars bezig. Wat is er mis met het multi-inzetbare ‘achtbaan’? Waarom niet ‘Ik ging door een achtbaan van emoties, onze relatie was een wilde achtbaanrit, we zitten in een achtbaan van terreur’? Met je Make Love Not War-Facebook-omslagfoto.

9.  Gebruik van het woord impressive maakt de dingen niet imposanter of indrukwekkender dan gebruik van de woorden ‘imposant’ en ‘indrukwekkend.’ Impressive wordt in Nederland ook wel eens uitgesproken als ‘impressief’; dat klinkt alsof je het over schilderkunst hebt, of zo. Met je wannabe-impressionisme.

10.  ‘In het begin waren ze een beetje shy, zeg maar,’ zei een 17-jarige jongedame op televisie, waarna ik prompt het woord shy veel vaker in het Nederlands hoorde opduiken. Eh, ik zeg maar gewoon ‘verlegen’ of ‘terughoudend’ of ‘afwachtend’, goed? Of misschien zeg ik iets duizelingwekkends als ‘in het begin keken ze nog even de kat uit de boom.’ Dat betekent dat ze zich in het begin wat op de vlakte hielden. Dat ze niet meteen het achterste van hun tong lieten zien. Dat ze afwachtend waren. Spannend, toch? Met je Snapchat life.

11.  ‘Ik denk dat iedereen tegenwoordig wel een beetje socially awkward is en waarde hecht aan zijn personal space,’ hoorde ik een man van bijna dertig op televisie zeggen. Ahem, dude, you sound like a teenage douche. Zeg gewoon ‘sociaal onhandig’ en ‘persoonlijke ruimte.’ Met je emo lingo.

Brexit212.  In plaats van ‘Om hun een way out te bieden’ kun je ook zeggen: ‘Om hun een uitweg te bieden.’ Way out kan in voorkomende gevallen ook worden vertaald met iets als ‘vluchtmogelijkheid, oplossing, strategie, uitgang.’ Met je Brexit-stress.

Cheerio!

Tasio Ferrand © 1 juli 2016

Het vervolg van dit stuk is May your Dutch gebrekkig Engels zijn; 12 keer onnodig Engels, deel 2, met onder andere de Twitter-vloeken die over Boris Johnson werden uitgesproken en een leuke foto van Destiny’s Child.

Advertenties